Budowa skóry

Skóra składa się z dwóch podstawowych warstw: naskórka, czyli wyższej warstwy, w tym powierzchniowej, oraz skóry właściwej, lub niższej, leżącej tuż pod naskórkiem, w której znajdują się naczynia krwionośne, włókna nerwowe oraz gruczoły potowe i łojowe. Między tymi warstwami rozciąga się pofałdowana linia brodawek skóry. Pod skórą właściwą, w tkance podskórnej, tkwi warstwa tłuszczu, która, tak jak sprężyny w materacu, nadaje skórze elastyczność i sprężystość. Zarówno skóra właściwa, jak i naskórek składają się z kilkudziesięciu cieńszych warstw i wszystkie one odgrywają rolę w normalnym funkcjonowaniu skóry.
Naskórek
Jeśli podściółka tłuszczowa działa jak sprężyny, a skóra jak materac, to naskórek możemy nazwać pokryciem materaca. Mimo że twój naskórek wydaje się cienki jak papier, jednak składa się z co najmniej dwudziestu różnych warstw. Komórki nabłonkowe naskórka odnawiają się przeciętnie co dwadzieścia osiem dni. Nowe rozmnażają się bezustannie w niższej warstwie naskórka, zwanej podstawnokomórkową. Przez następne dwa tygodnie przesuwają się ku powierzchni, do najwyższej warstwy skóry, zwanej warstwą rogową. Już na powierzchni skóry, przez następne dwa tygodnie, warstwy nabłonka najbliższe powierzchni tracą swój charakter komórkowy, rogowacieją i złuszczają się. Codziennie, zazwyczaj niedostrzegalnie, skóra złuszcza się po trochu. Każdy, kto kiedyś musiał nosić opatrunek gipsowy, mógł po jego usunięciu zauważyć osad powstały ze złuszczonych przez kilka tygodni komórek. Również szkody wyrządzone przez promienie słoneczne uwidaczniają się między innymi poprzez przyspieszone złuszczanie naskórka, co wiele kobiet nazywa „schodzeniem skóry".
W najgłębszej warstwie naskórka znajdują się także komórki pigmentowe, melanocyty, produkujące barwnik, melaninę, decydujący o naturalnym zabarwieniu skóry, a także o jej ciemnieniu podczas opalania. Osoby o czarnej lub ciemnej barwie skóry mają w zasadzie tę samą liczbę komórek pigmentowych co ludzie biali, lecz komórki te są u nich z reguły większe i produkują więcej pigmentu, nadając skórze ciemniejszy koloryt.
Kiedy spojrzysz do lustra, zobaczysz w nim warstwę rogową skóry, najbliższą powierzchni warstwę naskórka. Składa się ona z obumarłych komórek, które zawierają substancję rogową, czyli keratynę. Ta sama substancja znajduje się we włosach i paznokciach. Warstwę rogową nazywa się tak dlatego, że ciasno zbita keratyna jest podobna do keratyny występującej w rogach niektórych zwierząt, na przykład nosorożca. Czasami warstwa rogowa nazywana jest również ochronną, stanowi bowiem wodoodporną barierę pomiędzy czynnikami zewnętrznymi a skórą właściwą, nie dopuszczając zarówno do zbytniego wyparowywania wody, jak i nadmiernego pochłaniania jej przez skórę. Dodatkowo chroni też skórę przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi, takimi jak zanieczyszczenie powietrza, dym papierosów oraz promienie słoneczne.

Kiedy następnym razem będziesz wybierać krem do twarzy lub balsam do ciała, weź pod uwagę to, czego się właśnie dowiedziałaś o strukturze warstwy rogowej skóry. Ze sporą dawką podejrzliwości podchodź do kosmetyków opatrzonych etykietą głoszącą, że działają „odżywczo" na skórę, zaopatrując ją w kolagen i witaminy, które „cera traci wraz z wiekiem". Przede wszystkim kosmetyki, w odróżnieniu od leków, nie mogą docierać do głębszych partii skóry, poza warstwę rogową. Po drugie, nic nie jest w stanie „odżywić" warstwy rogowej,
składającej się z obumarłych komórek, które, jako żywo, nie są w stanie niczego „spożywać". I wreszcie, różne składniki o egzotycznie brzmiących dla ucha nazwach, takie jak kolagen czy wyciągi z placenty, mogą wywoływać wrażenie, że są zdolne do utrzymania młodego wyglądu cery, ale nie zapominaj, że ich budowa molekularna nie pozwoli im na przeniknięcie warstwy rogowej. Tak więc owe składniki, podwyższające cenę danego kosmetyku, bardzo rzadko, jeśli w ogóle, są warte owej wysokiej ceny.
Skóra właściwa
Skóra właściwa jest jakby sercem skóry. W niej się znajdują naczynia krwionośne, nerwy, gruczoły potowe, gruczoły łojowe oraz korzenie i mieszki włosowe. Ona także nadaje skórze elastyczność i wytrzymałość dzięki działaniu elastyny i włókien kolagenowych. Są to odporne włókna, które umożliwiają skórze po naciągnięciu powrót do pierwotnego kształtu. Stopniowe słabnięcie tych włókien oraz ich rozciąganie na skutek starzenia się i wystawiania skóry na działanie promieni słonecznych jest główną przyczyną wiotczenia skóry i utraty młodzieńczego wyglądu.
Za każdym razem, kiedy na powierzchni skóry pojawi się krew, niezależnie od tego, czy się skaleczyłaś, czy wyciskałaś pryszcz, jest to znak, że naruszyłaś warstwę skóry właściwej i ryzykujesz powstanie blizny. Powierzchowne skaleczenia skóry, naruszające jedynie naskórek, nie owocują bliznami. Dlatego właśnie, między innymi, lekarze ostrzegają przed poddawaniem skóry zbyt intensywnym zabiegom.

 
Kamienie szlachetne
Rośliny doniczkowe
Góry Tatry
Terytorium Spisz
projekty domów drewnianych - garaże